لطف الله هنرفر
158
اصفهان ( فارسى )
سوار و هشتهزار پياده و شصتهزار تومان پول و ندر محمد خان بعد از آن يكى از بهترين ايالات خود را كه در سرحد ايران واقع بود ، در عوض اين مهربانى ، به پادشاه ايران واگذار نمود و اين ايالت منفعتخيزترين ايالت او بود زيرا كه سكنه آن تمام ايلات تركمان هستند و صاحب اغنام و احشام بسيار و متمولترين رعاياى تاتارند . مدرسهء چهارباغ - مدرسهء چهارباغ كه به نام مدرسهء سلطانى و مدرسهء مادر شاه نيز ناميده مىشود ، آخرين بناى تاريخى باشكوه عهد صفوى در اصفهان است كه براى تدريس و تعليم طلاب علوم دينى در دوره آخرين پادشاه صفوى شاه سلطان حسين از سال 1116 تا 1126 هجرى ساخته شده و درختهاى چنار كهنسال و نهر آبى كه در آن جريان دارد ، بر زيبايى تزيينات نفيس كاشيكارى آن افزوده و بناى مزبور را بسيار فرحبخش و روحنواز نموده است . از نظر تناسب معمارى و زيبايى طرحهاى كاشيكارى ، گنبد مدرسهء چهارباغ بعد از گنبد مسجد شيخ لطف اللّه قرار دارد ولى در مجلل آن ، كه با طلا و نقره تزيين شده ، از لحاظ زرگرى و طلاكارى و طراحى و قلمزنى در نظر استادان بزرگ امروز اين فن ، شاهكارى از صنايع ظريفه است و نظير ندارد . مدرسهء چهارباغ از لحاظ كاشيكارى هم انواع مختلف اين فن را مانند كاشىهاى هفت رنگ و معرّق و گرهسازى و پيلى و معقلى واجد است و در حقيقت موزهء كاشيكارى اصفهان است . محراب باشكوه و منبر يكپارچهء مرمرى و حجرهء مخصوص شاه سلطان حسين و كاشيكارى معرّق اطراف گنبد و داخل مدرسه و درها و پنجرههاى چوبى آلببرى شده از قسمتهاى بسيار جالب و تماشايى اين بناى نفيس تاريخى است . ( تصوير شمارهء 16 )